T

TANACETUM. Wormkruid, Boerenwormkruid, Moederkruid, Pyrethrum: heel veel Nederlandse namen voor meest heel onaanzienlijke planten, waarvan ik deze het beste vind:                                                        

corymbosum ‘Festtafel‘ oftewel de “Bündelmargarite” is een kleinbloemige Margriet, spierwit, met bloemetjes in een sterk vertakt, plat scherm , bloemetjes van zo‘n 3 cm doorsnede. Het blad is als dat van Boerenwormkruid, sterk ingesneden, maar hier grijs. Een selectie van Ernst Pagels, die deze om zijn lage groei geselecteerd heeft. Hoogte toch nog 100 cm. Zomerbloeiend, voor een zonnige plek, en heel gemakkelijk. Geen snijbloem, op de vaas gaan de lintbloemen hangen.
€ 2,50

 

THALICTRUM. Ruit. Een fraai geslacht uit de familie der Ranunculaceae, een familie die al zoveel andere edele tuinplanten voortgebracht heeft. Thalictrums hebben mooi, fijn verdeeld blad, dat vaak blauwgrijs is, en kleine ijle, soms pluizige bloemetjes, oneindig sierlijk in gedempte kleuren. Elke tuin verdient minstens één Thalictrum! De in het voorjaar bloeiende soorten hebben bloemetjes, die alleen uit meeldraden bestaan en die er poederdonsachtig, pluizig-wollig uitzien; de zomerbloeiers hebben “echte” bloempjes, met bloemkroon en meeldraden etc., maar dat mag je in de familie der Boterbloem-achtigen, waartoe de Thalictrums behoren, eigenlijk niet zeggen. Bloemkleuren zijn overwegend wit en lila, lilapaarsig-roze en ook geel komt voor. Alle soorten gedijen op een goede, humusrijke bodem, die vooral in de zomer niet te droog mag worden, op een luwe, niet te winderige plek, een beetje uit de felle zomerzon en ver van drogende zomerwind.                  

‘Anne‘ is na ‘Elin‘ gekomen, een cv. waarmee we heel lang heel gelukkig zijn geweest –en dat zijn we nog wel- maar planten komen en planten gaan, om maar eens een gemeenplaats te gebruiken. Deze ‘Anne‘ lijkt er dus veel op, maar zij heeft donkerder stelen én de bloemen zijn wat sprekender van kleur, er zit meer paars in. Net zo hoog als ‘Elin‘, tot 250 cm! Deze en `Elin` behoren tot de “backbone” van elke grotere border.
€ 4,00

aquilegifolium ‘Black Stockings‘ is een super prachtplant! In alle delen beter dan zijn ouders, met dieper paarslila bloemen in pluizige grote koppen, maar vooral door zijn bijna zwarte stelen, die van verre opvallen. Vergeet de “normale” Th.aquilegifolium, ruil hem meteen om voor deze “Zwarte Kousen” variant, heel bekend als het om gedoogsteun gaat.
€ 4,50

delavayi heeft als verkeerd synoniem T. dipterocarpum, maar die heeft wel heel erg kleine bloemetjes, te klein om ook maar enigszins op te vallen. De T. delavayi heeft van die echte bloemetjes, lilablauw met een bosje gele meeldraden in het midden, en dan eindeloos vertakt , zittend aan draadddunne steeltjes, die toch zo sterk zijn; het is een grote wolk lilapaars, transparant en sierlijk. Wordt wel 160 cm hoog, maar kan overal staan. Zaait zich enigszins uit. Een plant die niet vult, maar aanvult.
€ 2,50

delavayi ‘Album‘ de witte vorm, zuiver wit met substantie. Het blad is veel lichter groen, in het voorjaar
zelfs geelgroen. Wat moeilijker in de kweek dan de normale, en niet altijd op voorraad. Hoogte 140 cm, langzamer groeiend.
€ 3,50

delavayi ‘Ankum‘ een eigen selectie, met veel dikkere stelen, nog groter, maar toch nog zo fijn verdeeld blad, en ook de individuele bloemetjes zijn veel groter; waarschijnlijk is het een tetraploid. Hij is ook steriel, nog nooit een zaailing gevonden. Hoogte over de 200 cm, moet wel een beetje gesteund worden.
€ 4,00

delavayi ‘Hewitts Double‘ lijkt op een reuzen Gipskruid in lilaroze, een wolk van helemaal gevulde bloemetjes, als sierlijke knoopjes. Groeit moeizaam en traag en is hier helemaal niet zo gemakkelijk. Hoogte 160 cm. De meest veeleisende der delavayi‘s, doet het `t best op zware grond.
€ 3,50

delavayi ‘Hinkley‘ is een selectie met extra diep paarsblauwe, wat grotere bloemen aan lager
blijvende planten. Langzaam groeiend, maar wel heel mooi! Hoogte 100 cm.
€ 4,00

delavayi ‘Splendide‘ van Thierry Delabroye, zou een kruising zijn tussen Th. elegans met Th.
delavayi. Een rijkbloeiende, hoge –tot 200 cm- soort met van die typische helemaal bolle bloemknopjes en halfronde lilablauwe, grote bloemen. Deze maakt ook van die grote, forse planten met relatief grote bloemen, maar hij is wel een beetje slap in de benen, neigt tot overhangen en leunen. Er is een witte variant op komst, nog onbekend hoe die er uit ziet.
€ 3,50

‘Elin‘ uit Zweden, van Rune Bengtsson, erkend Tilia specialist, is een kruising tussen T. flavum ssp. glaucum en T. rochebrunianum, en heeft de grijsblauw metallic bladeren van de eerste, maar dan veel groter, en de bloemen van de tweede, maar ook kleiner en minder geprononceerd van kleur. Een prachthybride is het, met heel dikke stelen in het donkerpaars, wel 220 cm hoog hier, en dan in de voorzomer de licht lila bloemen, die naar gelig-wittig verkleuren. Een van de meest indrukwekkende tuinplanten , die weliswaar heel hoog wordt, maar toch weinig plaats inneemt. En ook nog heel gemakkelijk en vrij snel groeiend.
€ 4,00

ichangense ‘Evening Star’ is een echte bladplantje: min of meer eivormige blaadjes, bronsgroenig met rood, en dan in het midden een grote ivoorkleurige ster! De paarsiglila bloemetjes zijn pluizig en komen de hele zomer en nazomer door. Heel mooi voor een uitgelezen plekje in de halfschaduw, met vocht en humus, waar hij dan ongestoord zijn - heel rustige!- gang zal kunnen gaan. Hoogte 25 cm in de bloei, een kleintje.
€4,00

‘Perfume Star’, voluit Th. actaefolium var. brevistylum, heeft akeleiachtig blad, dus niet zo fijn verdeeld en ingesneden als de meeste andere Thalictrums. De bloemen zijn paarse pluizen in ronde hoofdjes, welriekend. Hoogte rond de meter, zomerbloeiend. Best wel aardig!
€ 3,50

rochebrunianum is de bekende lagere, donkerstelige en wat grootbloemiger variant van Th. delavayi. Hoogte 125 cm, langzaam groeiend en zich niet uitzaaiend.
€ 3,50

‘Ulrike’ van een klant gekregen, deze werkelijke “reuzin” onder de Thalictrums: meer dan 250 cm
hoog, enorm dikke stelen en de bekende wolk paarslila bloemetjes. Waarschijnlijk een hybride, maar waarmee?
€ 5,00

Literatuur: in Dan Hinkley‘s boek veel over dit geslacht.
 

TIARELLA. Sterk verwant aan de Heuchera‘s en de Heucherella‘s en vaak met de laatste verward. Hun blad is wintergroen en neemt in die periode mooie kleuren aan, vaak donkerpaars, bruinig en zo. De bloemetjes staan in aartjes, komen vroeg in het voorjaar en ruiken lekker, maar daarvoor moet je wel diep door de knieën! Als bescheiden bodembedekker op schaduwrijke plekken te gebruiken.                                                            

‘Sugar and Spice‘ . Tiarella‘s waren vroeger saai, weinig karakteristiek maar wel erg nuttig voor een tamelijk diep beschaduwde plaats. Nu zijn ze én mooi, en ze blijven nuttig! Deze cv. heeft mooi glimmend groen blad, met een glimmende roodbruine tekening, die in de herfst en winter aan diepte wint, en dan bijna zwart wordt. Het blad is diep ingesneden. Ze bloeien allemaal in april, deze lichtroze met wat wit. Veel korte aartjes, en zo‘n 25 cm hoog wordend. Voor redelijk goede grond in de schaduw. Alle Tiarella‘s zijn goede bodembedekkers voor middelgrote oppervlaktes.
€ 3,00

 

TRACHYSTEMON. Een geslacht Ruwbladigen voor wilde plekken in de schaduw.                                     

orientale is een uitstekende grote en wat grove bodembedekker voor diepe schaduw, met groot ruw blad, een uitvergrootte Symphytum, ja, daar lijkt hij nog het meest op. In het vroege voorjaar komen de lichtblauwe bloemetjes, die lijken op die van een afgeslankte Borage. Hoogte 50 cm, een stuk meer in de breedte. De Engelse volksnaam is “ Abraham, Isaac and Jacob”. Waarom?? Niet subtiel, wel heel effectief.
€ 3,50

 

TRICYRTIS. Padlelie, Armeluisorchidee- nomen est omen, je hebt een slechte start met zo‘n naam! Jammer wel, want het zijn mooie schaduwplanten uit het Verre Oosten, die wat later in het jaar bloeien met typisch gevormde, typisch getekende bloemen met spikkels en streepjes, die inderdaad wel iets van Orchideeën weg hebben. Ze hebben dat in mijn ogen typisch Japanse: een bepaalde verhouding tussen bladgrootte en bladvorm, de stand en de vorm van de bloemen, alles strak en puur, om dat modewoord van deze tijd maar eens te gebruiken. Er zit niets te veel aan, a.h.w. Het sortiment is veel groter dan een paar jaar geleden, na de Floriade van 2002 waar ze op grote schaal gebruikt werden, had de consument ze ontdekt, maar de laatste paar jaar ebt het weer weg. Ze groeien gemakkelijk op een wat humeuze en vochtige grond in de schaduw of halfschaduw; wel hebben ze een klein nadeel: ze zijn gevoelig voor late nachtvorst in april.                  

formosana ‘Taiwan Adbane‘ is fijntjes, met strakke kleine, scherpgepunte ovale blaadjes aan dunne, maar heel stevige, ietwat zigzaggende stelen. De bloemen zijn ook niet zo groot, hun kleur is donker purperroze met een ietsje blauwigs erbij. Hoogte 80 cm, wat losser groeiend dan de andere, die soms wat stijf zijn.
€ 2,50

‘Tojen‘ is een mooie cv., hier met breed, glimmend blad, zittend aan de korte stelen, ze zit er a.h.w. breed bij. De bloemen zijn ongevlekt lichtroze met crème en geel, vlak uitgespreid. Hoogte 50 cm, laat bloeiend.
€ 3,00

Kijk voor foto‘s op www.farmyardnurseries.co.uk Een nieuw probleempje is het voorkomen van het leliehaantje op deze planten: vang ze en trap ze dood!

 

TRIFOLIUM. Klaver. Niet alle soorten uit dit zeer grote geslacht zijn nuttige veevoederplanten dan wel lastige onkruiden in uw mooie gazon, er zijn een paar hele leuke voor droge grond, in de volle zon:          

ochroleucum in het crêmegeel, een lage plant overdekt met bolvormige bloemen. Voor een grote groep, dan komen ze veel beter tot hun recht. Hoogte 50 cm, een gemakkelijke groeier, net als de volgende trouwens:
€ 2,50

rubens blijft wat lager en heeft meer breed-langgerekte aren in het paarsrood-rozerood. Ongecompliceerd, maar mest ze niet, dan vallen ze uit elkaar. Hoogte 40 cm.
€ 2,50

rubens ‘Peachy Pink’ idem in het lichtroze, in de knop zilverachtig behaard. Net zo hoog als voorgaande. Je ziet ook de schrijfwijze ‘Peach Pink’.
€ 2,50

 

TROLLIUS. Kogelbloem. Planten voor vette, voedzame grond. Mijn eigen selectie, ‘Cheddar‘, groeit hier heel goed, maar staat wel op een plekje waar het niet uitgesproken droog en zonnig is, dat helpt. Het heeft een paar jaar geduurd om voorraad op te bouwen, maar hier is hij weer:                                                                           

x cultorum ‘Cheddar‘ is dus mijn eigen selectie met bleekgele, naar bijna wit verbloeiende, flink grote bloemen in de typerende Trollius vorm, half bolvormig met naar binnen gebogen bloemblaadjes. Ik heb deze ooit geselecteerd, omdat hij grotere bloemen heeft en veel beter groeit dan de oude ‘Alabaster‘ van Georg Arends, die die zo‘n jaar of 75 geleden geselecteerd heeft. Hier gaat dat verhaal op, maar ik hoor van mensen op zware grond dat het daar niet veel uitmaakt, maar ‘Cheddar‘ heeft wél veel grotere bloemen. Rijke bloei in juni, 60 -70 cm hoog, zelfs hier! Veel groter van bloem, maar wel heel erg geel is:
€ 3,00

stenopetalus die grote, vrijwel vlakke bloemen heeft in echt geel, hard boterbloemgeel, “maar wél mooi”, zoals in “Méér Droomplanten” staat. Voor een goed voedzame, vochtige, niet te warme plek in de zon. 60 cm hoog, mei-juni. Valt veel meer op dan bovenstaande bleekgele, maar is duidelijk heel wat minder subtiel! Niet altijd leverbaar.
€ 3,50

 

TROPAEOLUM. Oostindische Kers. Bij ons de overjarige, zij het niet geheel winterharde soorten.          

speciosum is de “Scotch Flame Flower”, die we overal in Engeland kunnen zien, en die een Taxushaag, zijn favoriete habitus, helemaal felrood kan kleuren. In Nederland moeten we onze eisen wat lager stellen, zo gemakkelijk gaat het allemaal niet, de winterhardheid laat hier in strenge winters te wensen over. Plant de op Kweek gelijkende wortelstokjes aan de voet van een haag, ik had altijd gehoord dat dit aan de Noordkant moest gebeuren, maar laatst zei een klant, dat het aan de Zuidzijde zo goed ging, in humeuze, vochthoudende grond, en keep your fingers crossed! Als het allemaal lukt, dan zien we in de zomer aan de draaddunne slingerende stengels de knalrood scharlaken bloemetjes. Nog leuker is het, wanneer er ook vruchten gevormd hebben: daarin zitten duidelijk zichtbaar de kleine turquoise knikkertjes van zaden. Ze klimmen een meter of drie hoog en breed, hopelijk lukt u dat ook! Bij strenge vorst goed dekken.
€ 5,00

tuberosum ‘Ken Aslet’ vormt dikke ondergrondse knollen, van waaruit de slingerende stelen overal inkruipen. In de nazomer komen de geel met oranje bloemen en dat gaat door tot de vorst. Het is verstandig om deze selectie te planten, de wilde T. tuberosum bloeit meestal te laat hier. Wanneer in het najaar de planten afgestorven zijn moeten de knollen gerooid worden en in droog zand vorstvrij overwinterd worden, hoewel in een winter zoals we die nu hebben -het is de derde week januari 2012- kunnen we ze waarschijnlijk wel laten zitten; een wel heel voorbarige conclusie, bleek al ruim 1 week later!
€ 4,00