Q-R

RANUNCULUS. Boterbloem. Op het eerste gezicht heel gewone planten voor zware, vochtige grond, maar als je daar even doorheen kijkt, zie je een aantal heel bijzondere, stijlvolle tuinplanten. Opvallend is wel, dat juist die niet geel bloeien, maar wit, maagdelijk wit. In de Boterbloemfamilie zitten de mooiste tuinplanten: Anemone, Paeonia, Helleborus, Thalictrum, noem maar op. Een waardige Boterbloem is b.v:          

aconitifolius een forse, donkergroen dichtbebladerde plant, zo‘n schaduwvuller, met enkele witte bloemen,die in de tweede helft van april begint te bloeien. Voor een plaats in de lichte schaduw, waar het niet te droog mag worden, op goede grond. Daar groeit hij uit tot een fikse plant, een “mannelijke” plant. Hoogte 80 cm.
€ 3,50

 

RATIBIDA. Prairiekegelbloem, een door Hans Kramer bedachte naam voor een prairieplant dus, nauw verwant aan Rudbeckia en Echinacea. De meest langlevende is:                                                                       

pinnata een sierlijke plant, met dunne steeltjes waaraan de gele, op Rudbeckia’s lijkende bloemen komen, maar hier met afhangende bloembladen, waardoor het er allemaal beduidend minder stijf uitziet dan Rudbeckia’s. Wat mij zo bevalt is de kleur geel, net precies goed en ik realiseer me, dat dat op papier nogal vaag klinkt: Echinacea ‘Leilani’ heeft ook die kleur, er zit geen oranje bij, zoals bij Rudbeckia’s vaak het geval is. Hoogte ongeveer 1 meter, volle zon op droge grond: op vette grond groeien ze uit hun voegen. Relatief kortlevend helaas!
€ 2,50

 

RODGERSIA. Schout-bij-Nacht, genaamd naar een Amerikaanse Schout bij nacht Rodgers, die deze planten voor het eerst heeft meegnomen uit Japan, halverwege de 19-e eeuw. Bladplanten van de eerste categorie! Prachtig, majestueus, karakteristiek, noem maar op, al deze kwalificaties zijn van toepassing op deze Rodgersia‘s. Als ze op vochthoudende, zware grond staan worden ze heel groot en imposant, en als je ze dan ook nog in de volle zon zet, dan bloeien ze uitbundig. Toch, op onze droge zandgrond doen ze het ook helemaal niet slecht. Ze zijn 100% winterhard, alleen kan een late nachtvorst in april de jonge bladen laten bevriezen, maar ze lopen altijd weer uit, zonder zichtbare schade. De nomenclatuur van Rodgersia‘s is niet zonder problemen: ze lijken sowieso al veel op elkaar, maar er is ook nog verschil tussen het juveniele blad – het jonge blad dat vaak nog niet ingesneden is- en het volwassen blad, dat dat wel is. De kleur van de bloemen geeft al een kleine indicatie waar we het moeten zoeken. Ons sortiment:                                         

pinnata ‘Chocolate Wings‘ waarvan het blad bij het uitlopen en in het voorjaar chocoladebruin is en de rest van de zomer sterk roodbruine accenten heeft. Bloemen ook roze, en deze cv, groeit hier ook heel goed. Rodgersia‘s staan bekend als grote waterverbruikers, maar deze doet het op onze tamelijk droge zandgrond al meer dan 20 jaar heel goed! Eigen introductie.
€ 5,00

pinnata ‘Ideal‘ is een kleinblijvende Duitse, met intens bronsrood blad en met roodroze bloemen, rijkbloeiend. Geselecteerd om zijn hoogte, of liever gezegd, zijn gebrek daaraan, 60 cm hooguit. Indien lvb.
€ 6,00

pinnata `Cr0g Cardinal‘ heeft de meest rode bloemen van allemaal, en scherp gepunt, vrij smal blad, duidelijk anders dan de andere. Een bijzonder mooie aanwinst uit Wales, van Crûg Farm, een kwekerij beroemd om zijn introducties uit het wild.
€ 6,00

We hebben ook altijd wel een paar plantjes van nieuwe Engelse cv‘s, zoals ‘Buckland Beauty‘ en
uit Duitsland ‘Die Stolze‘ en ‘Die Schöne’.

 

ROMNEYA. Boompapaver, ook wel “Matillija Poppy”, deze naam is net zo moeilijk uit te spreken als soms wordt verteld over de cultuur van deze halfheester uit Californië, tenminste dat dachten we door alle informatie die we vroeger kregen: het tegendeel blijkt eigenlijk waar. Ze moeten even vaststaan, een jaar of 2-3, en dan gaan ze ervandoor! Woekeren, een aantal m2 per jaar is hier, op het droge zand, is heel normaal en we moeten elk voorjaar wel 2 of 3 kruiwagens vol uittrekken - wat gemakkelijk gaat!- om ze een beetje in toom te houden. Maar ze zijn zo mooi en zo speciaal, dat we dat geen enkel probleem vinden.                                   

‘White Cloud‘ ook wel “hybride’ genoemd, wordt een grote halfheester, tot wel 200 cm, totdat hij in een wat koudere winter weer tot de voet toe afvriest; hij gaat hier nooit helemaal dood. Blauwgroene stelen, met daaraan blauwgroene, diep ingesneden bladeren. De bloemen, daar gaat het om: grote witte papavers, als crêpepapier gekreukeld, en wel tot 20 cm doorsnede bij een volwassen plant, met in het hart een grote bos flossige gele meeldraden, vaak vergeleken met een wel heel groot spiegelei. Ze geuren bovendien nog heerlijk! Al ver voor de oorlog, in de jaren 30, werd de Romneya elk jaar weer aangeboden door Kwekerij Moerheim, zij het wel tegen een astronomisch bedrag: ongeveer Hfl. 10,00 per stuk; let wel, een gewone vaste plant kostte in die tijd Hfl. 0,18 tot Hfl 0,25!
€ 10,00

 

RUDBECKIA. Overbekende nazomer- en herfstbloeiers, meestal heel erg geel en soms heel erg grof, maar toch wel heel erg goed bij de herfst passend. Gemakkelijk, goed om van te snijden en hopeloos ondergewaardeerd! “ Ik wil geen geel”, welke kweker kent die uitspraak niet? Maar een bloeiend veld Paardebloemen eind april wordt zelden lelijk gevonden, of zonnebloemen in Frankrijk, of hectaren bloeiend koolzaad.

fulgida ‘Little Goldstar‘ is die nieuwe lage ‘Goldsturm’, die op dit moment veel furore maakt: overdadig bloeiend bij een hoogte van 35 cm, net zo rijk- en langbloeiend als zijn hogere broer.
€ 3,00

subtomentosa ‘Henry Eilers‘ is zo‘n plant waarmee ik eigenlijk niet zoveel had, zo‘n gele Amerikaanse
composiet, waarvan er heel veel zijn en die ook nog eens heel veel op elkaar lijken, maar deze bevalt mij wel! Deze komt uit Arkansas en is daar in het wild verzameld door, inderdaad, Henry Eilers. Het wordt een behoorlijk hoge plant, minimaal 150 cm, waarvan de lichtgelig-oranje-achtige bloemen smalle, opgerolde lintbloemen hebben. Mooi met Eupatoriums en grassen. Een keiharde en gemakkelijke plant, met als aardig detail, dat de hele plant bij het verdrogen in de herfst zeer sterk naar vanille geurt, zeg maar de geur van hooi,dat zoete, en dan heel intensief! Bloeitijd nazomer.
€ 3,00

subtomentosa ‘Loofahsa Wheaton Gold‘ zelden een lelijker naam gezien voor zo’n prachtige plant, die je moet zien: in de beschrijving lijkt het de zoveelste gele Rudbeckia, maar hij heeft
precies weer die goede kleur geel waar ik zo van houd, de bloemen zijn wat lossig en onregelmatig, met een mooi bruin opstaand hart. Langzaam groeiend en waarschijnlijk pas in 2013 leverbaar. Hoogte 120 cm. Heeft duidelijk meer substantie dan Ratibida pinnata. Van Hans Kramer verkregen.
€ 5,00

triloba ‘Prairie Glow’ is helaas niet erg langlevend, meestal tweejarig in feite, maar blinkt uit door
zijn levendige kleurengamma: de bloemen zijn geel met een groot rood midden, andere zijn weer roodbruin en soms effen geel, alles zit er tegelijkertijd in. Het wordt een breed vertakte, vrij hoge plant die langdurig in nazomer en herfst bloeit. De normale gele R. triloba zaait zich uit, of deze dat ook doet weet ik nog niet. Hoogte 120 cm.
€ 2,50

 

SALVIA. Salie, Salvia. Een onafzienbaar groot geslacht, met de meeste vertegenwoordigers uit voor ons klimatologisch ongeschikte delen van de wereld, zoals b.v. uit Zuid en Midden Amerika, waar de meeste té laat in het jaar bloeien om die bloemen hier buiten nog te zien te krijgen. De allermooiste rode, S. dombeyi, bloeit met de Kerst. Ook de soorten uit Zuid Europa en Klein Azië vallen af, daarvoor zijn onze winters te kwakkelig, te veel afwisselend tussen nat en zacht enerzijds en koud en droog anderzijds, en dat nog het liefst binnen de tijdspanne van één week. Toch blijven er meer dan genoeg over die wij in onze tuinen kunnen planten, het liefst op een zonnige plek, bij voorkeur wat aan de droge kant en een beetje extra kalk doet de rest. Het sortiment, eerst de goed winterharde soorten en cv‘s: nemorosa                                                 

‘Amethyst‘ heeft een afwijkende kleur in dit overwegend blauw bloeiende geslacht, maar ook weer niet zo apart als de naam doet vermoeden: de bloemkleur is donker rozelila, en beslist geen paarsblauw. Dunne, strakke en behoorlijk lange aren in de voorzomer, met een tweede bloei in augustus-september, als je de uitgebloeide bloemen er op tijd uithaalt. Hoogte 60 cm, zon.
€ 2,50

nemorosa ‘Caradonna‘ is een nieuwe Duitse cv., die opvalt door zijn donkerpaarse stelen, die mooi
contrasteren met het lichtgroene blad. De bloemen zijn paarsblauw, net niet zo donker als die van ‘Mainacht‘. Hoogte 50 tot 60 cm.                                                                                                                                                                € 2,50

superba `Miss Elly` is genoemd, natuurlijk, naar onze trouwe en onmisbare hulp Elly, die deze zaailing in haar volkstuin vond. Deze heeft echt een heel mooie kleur lilaroze/blauw, bloeit uitermate rijk , bloeit gemakkelijk voor een tweede keer, en blijft ook nog keurig rechtop staan. Wat wilt u nog meer? Hoogte 80 cm.
€ 2,50

superba `Serenade` is een nieuwe van Piet Oudolf met lange aren licht grijzigblauwe bloemen; ik vond hem opvallend van kleur, een kleur die je bij Salvia`s niet zo veel ziet. Hoogte 60 cm. Lijkt nogal op bovenstaande.
€ 2,50

uliginosa zit op de grens van de winterhardheid, vaak valt het tegen en verdwijnt hij helemaal; toch proberen, en wachten met rooien tot ver in mei, want dit is een van de hoogste en mooiste soorten, afkomstig uit Uruguay. Hoge, wuivende bossen smal lichtgroen blad, ijl en transparant, met in de loop van de zomer de werkelijk hemelsblauwe bloemen in smalle lange aren. Komt misschien een beetje laat op gang, maar dan is het tot de vorst feest! Hoogte 150 cm of nog hoger, heeft absoluut geen steun nodig. Voor wat vochtige grond, en moet in strenge winters beslist gedekt worden.
€ 3,50

uliginosa ‘Balon Azul‘ , ‘balon‘ met één L! Dit is een selectie van Evald Hügin uit Freiburg, van
deze normaliter zo hoge Salvia. Deze azuurblauw Salvia blijft veel lager en maakt flinke bossen met in de nazomer en herfst heel veel hemelsblauwe bloemen in aren. Bij ons ongeveer 130 cm hoog wordend, waar de “normale” de twee meter met gemak haalt, zeker in een natte zomer. Deze cv. groeit ook wat breder uit. Tot dusver winterhard,maar ook deze winter is tot dusver, halverwege januari 2012, buitengewoon zacht! Dit bleek een voorbarige opmerking te zijn: de laatste week van januari begon het opeens streng te vriezen, met al twee nachten van minus 17 graden! Hopelijk komt er nog wat Salvia op in het voorjaar. Laatste nieuws: helaas, helemaal niets!
€ 3,50

verticillata ‘Hannay’s Blue’ is een waardige opvolger van die goeie ouwe ‘Purple Rain’: in alles
wat fijner en wat blauwer van kleur, en -heel belangrijk!- zich niet zo uitzaaiend. Langbloeiend in de zomer en nazomer, 45 cm, zon, maar verder heel gemakkelijk.
€ 2,50

De niet winterharde zijn zijn er in overvloed en het loont de moeite om er eens eentje vast te laten staan om zijn winterhardheid te testen. Wel flink met stro dekken! Zet ze verder maar op een grote pot, die vorstvrij overwinterd moet worden op een lichte, koele, niet te donkere plek. Een interessant sortiment: guaranitica

‘Blue Enigma‘ heeft heel diepblauwe bloemen, komend uit groene kelkblaadjes, aan flinke struiken met donkergroen, diep generfd blad. Schijnt harder te zijn dan we dachten. Het is hoe dan ook een prachtige plant, die vanaf de nazomer eindeloos lang doorbloeit tot in november. Hoogte hier 100 cm tot dusver. De cv. ‘Black & Blue‘ heeft net zulke diepblauwe bloemen, nog versterkt door de zwarte kelkbladen, maar deze komt heel erg laat in bloei hier. Beide :                                                                                                                                           € 3,50

‘Amistad‘ een superieure nieuwe introductie in dezelfde trant, diep donkerpaars met zwarte kelken. Wordt beschouwd als de beste nieuwe Salvia! Hoogte 100 cm, lang bloeiend.
€ 4,00

‘Black Knight’ is een forse, tot 200 cm hoge hybride tussen S. guaranitica en S. splendens, met diep paars blauwe bloemen, die uit zwarte kelkbladen komen. Heel nieuw.
€ 3,50

Een hele groep, qua habitus sterk op elkaar gelijkende selecties, komt grotendeels uit Engeland en komt hier meestal redelijk de winter door. Ik kreeg daar het advies om de grote moederplant gewoon in de tuin te laten staan in de winter, dek hem af als het erg koud wordt –bij voorkeur met stro!- en neem in de loop van het jaar stek. De kleine planten vorstvrij overwinteren en in het voorjaar uitplanten. De moederplant kan dan in het voorjaar nog leven misschien, en misschien ook niet! Snoei ze in elk geval in de herfst niet terug, laat zoveel mogelijk gewas op de plant staan. Deze groep bestaat uit een mengeling van kruisingen tussen S. greggii, S. x jamensis en S. microphylla. Alleen de cv. naam wordt hier gebruikt. De diverse cv’s zijn:

‘Dyson’s Crimson’ van James Dyson, die een gespecialiseerde Salvia kwekerij heeft op Great Comp, lijkt op een iets donkerder vorm van ‘Royal Bumble’, er zit iets meer blauw in het rood. Donkere kelkblaadjes. Allemaal worden ze zo rond de 80 cm hoog en breed uiteindelijk, breed vertakkende, fijne struikjes.
€ 3,00

‘Great Comp’ heeft nog niet gebloeid hier, ik moet dus afgaan op de beschrijving: warm rood met paarsige kelkblaadjes.
€ 3,00

‘Hot Lips‘ is grappig vuurrood met wit in het hart, en de mate van tweekleurigheid wordt door de temperatuur buiten bepaald, in de herfst worden ze effen wit en ik weet nog niet wanneer en bij welke temperatuur, alleen wel, dat die kleurverandering heel snel gaat, soms binnen één dag. Alle S. microphylla cv‘s worden veeltwijgige, warrelige struikjes met kleine glimmende blaadjes, uitgroeiend tot ronde heestertjes, en ze bloeien heel rijk in zomer, nazomer en herfst. Bijna winterhard, maar waag uw grote struik er niet aan! Bij ons in de koude kas, die dus niet gestookt wordt, overleven ze elke winter. Hoogte 60 cm ongeveer.
€ 3,00

‘Icing Sugar‘ heeft een soort lilaroze met witte bloemetjes, prettige kleur.
€ 3,00

‘Kentish Pink’
heeft lichtgroen blad en opstaande oranjeachtig roze bloemen, “lipstick pink” , zoals dat daar zo treffend genoemd wordt.
€ 3,00

‘Lalarsha’ is lilaroze/paarsigroze, “ rich purple pink”, met bronskleurige kelkblaadjes.
€ 3,00

‘Nachtvlinder’
komt van de Hessenhof, en deze prachtige cv. heeft fluwelig diep paarsrode
bloemen, die in hun beginstadium nog donkerder , dieper paars zijn.
€ 3,50

‘Royal Bumble‘ komt via Roger en Linda Bastin tot ons. Heeft dieprode, sterk kleurkrachtige bloemen,
grootbloemig. Een van de betere, met een volle, verzadigde kleur.
€ 3,00

‘Señorita Leah’ heeft intens zalmroze bloemen, uit donker roodbruine kelkblaadjes.
€ 3,00

‘Stormy Pink’ van Derry Watkins in Engeland, heeft donkerroze bloemen, die een crême
ondergrond hebben, “smoky pink”, komend uit donkere kelkbladen.
€ 3,00

‘Sungold’ als laatste, maar beslist een van de fraaiere: licht citroengele bloemen met een hint van groen. Breed uitgroeiend, mooi!! Buiten deze groep vallend, maar zeer interessant is de nieuwe, uit Australie afkomstige: ‘Wendy’s Wish’ , een kruising tussen waarschijnlijk S.buchanani–die wel wat bekendere roze uit Mexico- en S. ‘Purple Majesty’ : een struikje tot hooguit 1 meter hoog, met karmijnroze bloemen met een een lange bloembuis, komend uit bruinigroze kelkblaadjes. Langbloeiend, een feest voor het oog, en niet voor de liefhebbers van zacht en pastel! Hopelijk dit jaar al leverbaar.
€ 3,50

Laatste aanwinsten voor 2012:  ‘Blue Note’, ‘Red Swing‘ en ‘Violin Music‘, resp. intens blauw, in deze groep onbekend, rood met harig blad en licht lilablauw met een wit midden. Alle drie:
€ 3,00

Literatuur: “The Gardeners Guide to Growing Salvias” geschreven door John Sutton en ook in het Nederlands verschenen, ISBN voor de Engelse uitgave is0 7153 0803 3. Meer tropische staan in “A Book of Salvias, Sages for Every Garden”, door Betsy Clebsch, ISBN 0 88192369 9.